Boschveld Beweegt is de naam van het wijkplan voor de buurt Boschveld in 's-Hertogenbosch. Deze website is een gemeenschappelijk initiatief van BrabantWonen, Zayaz Gemeente 's-Hertogenbosch en OBB wijkraad.
Deze site bevat informatie over activiteiten en ontwikkelingen in de buurt.

Home BrabantWonen Gemeente OBB Zayaz Wijkplan

Agenda

BBS-Wijkpein

Boschveld

Buurtkrant

Copernikkel

Documenten

Geschiedenis

Links

Nieuws

Ondernemersnetwerk

Veemarktkwartier

Vlekkenplan

Werkgroepen

Oude site

Oud

1629-1874

1875-1910

1911-1919

1920-1929

1930-1939

1940-1949

1950-1959

1960-1969

1970-1979

1980-1989

1990-1999

2000-2004

2005-2009

2010-2014

2015-2019

2020-2024


1940 - 1949
Tussen 1940 en 1945 was er de Tweede Wereldoorlog. Deze keer werd ook Nederland hier in betrokken (lees bezet).

De uitbreiding van de stad naar het westen was al enigszins gevorderd, maar beperkte zich vooral tot industrie. Na Grasso en de Veemarkt, was er de gashouder, de Gruyter en Michelin gekomen. Qua wonen waren er alleen een paar woningen in het Veemarktkwartier. Verder was er een sportpark met voetbalvelden en een wielerbaan.

Toen de oorlog uitbrak, dacht Nederland nog neutraal te kunnen blijven, net als in de Eerste Wereldoorlog. Al snel werd duidelijk dat dit niet ging lukken. Het leger was zeker niet opgewassen tegen het Duitse leger en in allerijl werd reservisten opgeroepen tijden de mobilisatie augustus 1939, ook in Den Bosch. Tegenover de Veemarkt werden paarden verzameld die in beslag waren genomen. Uiteindelijk mocht het niet baten en werd Nederland onder de voet gelopen door de Duitsers.

De Michelinfabriek aan de Oude Vlijmenseweg werd geconfisqueerd door de Duitsers vlak nadat Michelin de productie was begonnen. De Duitsers lieten Continental AG er gasmaskers produceren, vooral door gevangen uit kamp Vught. Het leven in de stad ging door, maar zeker niet zoals het was.

Grasso, toen net in handen gekomen van de familie Heijst, draaide gewoon door en probeerde het leven van het personeel zo aangenaam mogelijk te maken. In 1941 stelde ze zelfs grond beschikbaar aan het personeel om er volkstuintje te maken, zodat de voedselschaarste iets kon worden verlicht. In 1943 kwam er zelfs een pensioenfonds. Grasso leverde veel koeltechniek aan Duitsland, maar probeerde weg te blijven bij de wapen industrie. Dat lukte bijzonder goed. Dat neemt niet weg dat het personeel wel probeerde zaken te ondermijnen, niet gericht tegen Grasso, maar tegen de Duitsers.

De Veemarkt zal ongetwijfeld ook hebben doorgedraaid, maar daar is weinig over terug te vinden.

Bevrijding

De geallieerden waren in september 1944 aan het oprukken en dat ontging ook de Duitsers niet. Op 5 september, Dolle Dinsdag, vluchtten de Duitsers de stad uit, bang voor de geallieerden. Ze lieten een spoor van vernieling achter, waaronder ook de Veemarkthal, die werd opgeblazen. Ook de spoorbrug moest er aan geloven. Toen de Duitsers door hadden dat de geallieerden minder snel vorderden, keerden ze terug naar Den Bosch.

Op 22 oktober 1944 begon de slag om Den Bosch. Op 27 oktober had de 53ste Welsch Division van het Britse leger de stad grotendeels in handen. Alleen Het Zand en Boschveld waren nog in Duitse handen. Er moest nog fors om worden gestreden en een deel van Het Zand ging daarbij door brand verloren. Het Dagblad voor Midden en Oost Brabant vermeld op 26 oktober 1945:

"Op Vrijdag 27 October 1944 drong de Welsh Division door in de puinhoopen van 'het Zand' en hield inmiddels de Veemarkt, de Willem I Kazerne en de meelfabriek onder vuur, welke op Zaterdag 28 October veroverd werden. De stad was genomen, Den Bosch was bevrijd."

Bij de bevrijding raakte veel gebouwen en andere voorzieningen zwaar beschadigd. Behalve de Veemarkt, waren ook de fabrieken van Grasso en Michelin beschadigd. De houten wielerbaan (zie periode 1920 – 1929) ging door brand verloren (al zijn er ook verhalen dat het hout van de wielerbaan gebruikt is om huizen te verwarmen).









Behalve gebouwen hadden de Duitsers bij het vertrek nog veel meer schade aangericht. Zo waren de Diezebrug, Wilhelminabrug en andere bruggen over de Zuid Willemsvaart grotendeels opgeblazen. Doordat de Duitsers ook de elektriciteitscentrale van Geertruidenberg hadden vernield, konden de fabrieken niet ineens opstarten. Bovendien was ook de kolenproductie bijna helemaal stil komen te vallen. Enerzijds door vernielingen door de Duitsers, anderzijds door gebrek aan getraind personeel. De productie in begin 1945 was amper 25% van wat gewenst was. Door de verminderde productie was er ook amper gasaanvoer. In oktober 1946 was de gasproductie nog maar amper 50% van wat het voor de oorlog was.

In Den Bosch werd al in november 1944 de zogenaamde Industriële Kring opgericht, een samenwerkingsverband van bedrijven met minimaal 50 medewerkers. Er was beperkt materiaal aanwezig dat in eerste instantie naar herstel van woningen ging, maar ook de industrie had materiaal nodig om op te starten. Opvallend daarbij was de steun die de stad kreeg van Rotterdam. In het begin van de oorlog had juist Den Bosch Rotterdam gesteund met het leveren van materiaal (na het bombardement van de binnenstad van Rotterdam).

Na de bevrijding ging de gemeenteraad snel aan de slag met een herstelplan. Voor Boschveld werd op 1 maart 1945 een plan op hoofdzaken vastgesteld, dat 27 mei 1946 ook door de gedeputeerde staten werd goedgekeurd. Na de Tweede Wereldoorlog was er een groot tekort aan woningen en de eerste insteek was dan ook om noodwoningen te bouwen. In heel de stad moesten er 500 komen. In Boschveld kwamen er noodwoningen aan de Parallelweg. In het plan op hoofdzaken was niet alleen voorzien in de bouw van de wijken Deuteren en West I (waar Boschveld onderdeel van was), maar ook het industrieterrein Wolfsdonken en een nieuw sportpark.

Om bebouwing mogelijk te maken, moest het gebied, dat voornamelijk uit weilanden bestond, eerst nog worden opgehoogd. Zand uit Ertveld (tot dan toe een polder) werd hiervoor gebruikt waardoor de Ertveldplas ontstond. Het opspuiten van 1½ miljoen kubieke meter zand duurde anderhalf jaar (Eindhovens Dagblad 7 maart 1949). Er werd ook een stratenplan aangelegd. Dit was veelal een blokkenpatroon. De functies (wonen, werken en voorzieningen) werden gescheiden gebouwd.

Op 15 augustus 1946 werd er alweer een internationaal concours hippique gehouden op het sportterrein nabij de veemarkthallen.

Het gemaal aan Engelenseweg was zwaar beschadigd en onbruikbaar geworden door een granaatinslag. In 1946 werd het gemaal gesloopt, maar niet vervangen.

Op 24 juni 1947 kon Michelin eindelijk beginnen met het produceren van fiets- en autobanden. In feite werd nu in sneltreinvaart uitvoering gegeven aan de invulling industrieterrein en woonfunctie zoals die al 1917 was vastgesteld en in 1936 was uitgewerkt.













Auteur: Alfred Heeroma
Datum initiele tekst: zondag 01 mei 2022
Datum laatste update: zondag 01 mei 2022
Reageren of iets toevoegen, laat het ons weten via mail
Nieuwsberichten

28-May-22Dag tegen inbraak
28-May-22Boschveldtuin 10 jaar
27-May-22Discussieavond over feesten Brabanthallen
27-May-22Muziektheater in BBS Boschveld
26-May-22VR-bril tegen eenzaamheid
08-May-22Muurschildering
04-May-22Rookmelders per 1 juli verplicht
04-May-22Vrijwilligers gezocht voor fietslessen
17-Apr-22APV, hoe zit dat nu?
17-Apr-22Blauwe zone Celsiusstraat verdwijnt

Meer nieuws





© 2007 - 2022 Alle rechten voorbehouden   ※   Ontwerp De Vrije Letter   ※
info@boschveldbeweegt.nl
Disclaimer
Uit onderzoek is gebleken dat donkere achtergronden beter zijn voor uw ogen